Khương Tử Nha

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ riêng:
    • Tên một nhân vật lịch sử, danh thần khai quốc nhà Chu: "Khương Tử Nha" là tên gọi của một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử và truyền thuyết Trung Hoa, còn được biết đến với các tên khác như Lã Thượng, Lã Vọng, Thái Công Vọng. Ông là nhà quân sự, chính trị kiệt xuất, có công phò tá Chu Văn Vương và Chu Vũ Vương lật đổ nhà Thương, lập nên nhà Chu.
    • Biểu tượng của người tài gặp thời: Tên ông thường được dùng để chỉ những người có tài năng lớn nhưng phải chờ đợi đến tuổi già mới được trọng dụng, gặp được minh chúa.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ riêng:
    • Truyền thuyết kể rằng Khương Tử Nha ngồi câu cá không mồi chờ thời cơ. (Truyền thuyết kể rằng Khương Tử Nha ngồi câu cá không cần mồi để chờ đợi thời cơ.)
    • Sách "Phong thần diễn nghĩa" đã thần thánh hóa hình tượng của Khương Tử Nha. (Sách "Phong thần diễn nghĩa" đã thần thánh hóa hình tượng của Khương Tử Nha.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Câu cá như Khương Tử Nha": Cụm từ ẩn dụ chỉ việc kiên nhẫn chờ đợi thời cơ, hoặc một cách tiếp cận khác thường để đạt được mục đích lớn, xuất phát từ truyền thuyết ông dùng cần câu thẳng không mồi.
    • Ông ấy cứ bình thản "câu cá như Khương Tử Nha", chẳng lo tìm việc gấp. (Ông ấy cứ bình thản chờ đợi thời cơ, chẳng lo tìm việc gấp.)
Biến thể và từ gần giống
  • Lã Thượng: Tên gọi khác của Khương Tử Nha, lấy từ tên đất phong của tổ tiên.
  • Lã Vọng: Tên gọi khi ông sống ẩn dật bên sông Vị.
  • Thái Công Vọng / Khương Thái Công: Tôn hiệu Chu Văn Vương ban cho, có nghĩa là "người mà vua cha ta trông mong".
  • Sư Thượng Phụ: Tước hiệu Chu Vũ Vương phong, nghĩa là bậc thầy được kính trọng như cha.
Từ đồng nghĩa
  • Bậc khai quốc công thần: Người có công lớn trong việc lập nên triều đại.
  • Nhà quân sự lỗi lạc: Người có tài năng quân sự xuất chúng.
Thành ngữ liên quan
  • "Thái Công điếu ngư, nguyện giả thượng câu" (Khương Thái Công câu cá, kẻ nào muốn thì tự mắc câu): Thành ngữ này xuất phát từ truyền thuyết về Khương Tử Nha, ý nói về sự chủ động tạo ra tình thế để thu hút người tài, hoặc việc sẵn sàng chờ đợi người hiểu mình.
  • "Thất thập tài phùng Văn Vương" (Bảy mươi tuổi mới gặp Văn Vương): Chỉ việc người tài gặp được minh chúa và được trọng dụng ở tuổi già.
  1. Tức Thái công, danh thần nhà Chu
  2. Sử ký: ông người Đông Hải, vốn họ Khương tên Thượng, tự Tử Nha. Tổ tiên ông có công, được phong đất ở Lã nên lấy tên đất phong làm họ, gọi là Lã Thượng. ông sống cuộc đời cùng khốn cho đến già, hơn 70 tuổi vẫn phải đi câu cá để sinh sống. Chu Văn Vương sửa soạn đi săn, cho người bói một quẻ, quẻ bói rằng: "Sở hoạch phi long, phi ly, phi hổ, phi bi, sở hoạch bá vương chi phụ." (Con săn được không phải là con rồng, con Ly, cũng không phải là con hổ con gấu. Con săn được là con giúp nên nghiệp bá vương).Thế là văn Vương đi săn về phía đông và gặp Lã Vọng câu cá ở phía Bắc sông Vị. Cùng nói chuyện với ông, Văn Vương lấy làm hợp ý lắm, nói: "Tự ngô tiên quân Thái công viết: Dương hữu thánh nhân thích Chu, Chu dĩ hưng, tử chân thị đa ! Ngô Thái công vọng, tử cữu hỉ" (Từ Thái Công tiên quân của ta đã có nói: Thiện có thánh nhân đến giúp nhà Chu, nhà Chu sẽ hưng thịnh, chính ngài là thánh nhân đó chăng ? Vua cha ta trông mong ngài đã lâu lắm rồi đó)
  3. Vì vậy mới đặt tên hiệu cho ông là Thái Công Vọng (Người vua cha trông mong). Văn Vương mời Lã Vọng ngồi sau, rước về kinh tôn làm thầy. Lã Vọng giúp Văn Vương và con là Vũ Vương dựng nên nghiệp lớn nhà Chu. Vũ Vương phong ông là Sư Thượng Phụ (Bậc thầy kính trọng ngang cha). Vũ Vương diệt Trụ, lấy được thiên hạ, phong đất Doanh Châu nước Tề cho ông
  4. Tương truyền ông có soạn bộ binh thư là Lục thao gồm 6 quyển
  5. Bạch Vân quốc âm thi tập:
  6. Kìa kìa Lã Vọng câu bàn thạch"
  7. Nọ nọ Nghiêm Quang náu phủ xuân. Xem Thao lược, Nghiêm Quang, Tử Lăng